Ασύλληπτο το μέγεθος της διαφθοράς στην Κύπρο

Ασύλληπτο το μέγεθος της διαφθοράς στην Κύπρο

Άθως Κοιρανίδης, Μέλος Δ.Σ.

27 Οκτωβρίου 2018

Όταν ο Γενικός Εισαγγελέας ενός κράτους φτάνει στο σημείο να παραδεχτεί δημόσια ότι το μέγεθος της διαφθοράς στη χώρα του είναι «ασύλληπτο» τότε αντιλαμβάνεται κανείς ότι  το πρόβλημα είναι τεράστιο. Όταν όμως ο εν λόγω αξιωματούχος προχωρεί στην εκτίμηση ότι η διαφθορά δεν μπορεί να εκλείψει ή να βελτιωθεί χωρίς αλλαγή στη νοοτροπία των πολιτών, τότε αντιλαμβάνεται κανείς την αναποτελεσματικότητα των ποινικών διώξεων του φαινομένου και το γεγονός ότι η μάστιγα έχει εισχωρήσει και στα στρώματα αυτών που έχουν την ευθύνη για ποινική δίωξη και τιμωρία των κατάπτιστων αυτών πράξεων.

Ο Γενικός Εισαγγελέας κατέθεσε εμμέσως πλην σαφώς την διάγνωσή του για το πρόβλημα καταθέτοντας την εισήγηση ότι δεν πρέπει σε δημόσιες θέσεις να διορίζονται ή ακόμα και να εκλέγονται, πρόσωπα τα οποία είναι εντεταγμένα ή υποχρεωμένα άμεσα ή έμμεσα, ή δεσμευμένα καθ΄ οιονδήποτε τρόπο, να υπηρετούν είτε τα δικά τους συμφέροντα, ή κομματικά συμφέροντα, ή άλλα πολιτικά συμφέροντα.  Η δήλωση αυτή του Γενικού Εισαγγελέα αποτελεί έμμεση παραδοχή ότι η διαφθορά έχει διαβρώσει τα στρώματα της πολιτικής ηγεσίας η οποία την τρέφει και εμποδίζει την πάταξή της.  Η εισήγησή του φαντάζει ουτοπική υπό τις περιστάσεις.

Όσον αφορά τα εκλελεγμένα δημόσια πρόσωπα, η δυνατότητα εκλογής ανθρώπων ανεξάρτητων από τα κόμματα είναι ελάχιστη αφού περιορίζεται δραστικά από τον ισχύοντα εκλογικό νόμο της κάθετης ψηφοφορίας. Η πιθανή εκλογή ανεξάρτητων υποψηφίων απαλλαγμένων από κομματικές δεσμεύσεις  επιβάλλει την υιοθέτηση οριζόντιας ψηφοφορίας.  Αυτός είναι βέβαια και ο πραγματικός λόγος που το διεφθαρμένο κομματικό κατεστημένο εναντιώνεται στην υιοθέτηση της.

Όσον αφορά τους διορισμένους αξιωματούχους, από τη στιγμή που αυτοί που τους διορίζουν είναι οι εκάστοτε εκλελεγμένοι από το κομματικό κατεστημένο, είναι δεδομένο ότι αντί να επιλέγονται με βάση αξιοκρατικά κριτήρια, διορίζονται από εύνοια αποκτώντας εξάρτηση σε αυτούς που τους ευνόησαν και σιωπηρή δέσμευση ανταπόδωσης της εύνοιας όταν χρειαστεί.

Δεν είναι τυχαίο που καμία κυβέρνηση μέχρι σήμερα δεν έχει καταφέρει να περιορίσει την διαφθορά παρά τις διακυρήξεις τους.

Οι επιπτώσεις της διαφθοράς είναι πολλές. Μία εξ αυτών είναι και η οικονομική και κοινωνική ανισότητα.  Οι μελέτες έγκριτων διεθνών οργανισμών όπως των World Economic Forum, Economist Intelligence Unit και Transparency International καταδεικνύουν την αντιστρόφως ανάλογη διασύνδεση της διαφθοράς με την οικονομική και κοινωνική ευημερία.  Η φτωχοποίηση όσων αφενός δεν έχουν ιδιαίτερα προσόντα για να επιβιώσουν στον οξύ ανταγωνισμό του ιδιωτικού τομέα και αφετέρου έχουν την αξιοπρέπεια να αποφεύγουν τη διαπλοκή και ηθική υποταγή στο κομματικό κατεστημένο.  Οι πολίτες αυτοί είτε παραμένουν άνεργοι είτε εργοδοτούνται με τις πενιχρές απολαβές που προσφέρονται στον ιδιωτικό τομέα.  Δεν ειναι τυχαίο που στην Κύπρο, ενώ η οικονομία επιδεικνύει σχετικά υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, ένας στους τρείς πολίτες είτε βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχιας είτε διατρέχουν άμεσο κίνδυνο να βρεθούν εκεί.

Η λύση στο πρόβλημα δεν είναι ούτε εύκολη ούτε απλή.  Αντίθετα είναι δύσκολη και σύνθετη.  Επιβάλλεται η ταυτόχρονη υιοθέτηση της οριζόντιας ψηφοφορίας, η συρρίκνωση του δημόσιου και ημικρατικού τομέα, η εναρμόνιση των απολαβών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και η ποινικοποίηση της διαφθοράς.  Τα μέτρα αυτά θα επιτρέψουν την εκλογή ανεξάρτητων και αδιάβλητων πολιτών, θα αποδυναμώσουν τα κόμματα με την μείωση της επιρροής τους στην αγορά εργασίας και στην εξυπηρέτηση των καθημερινών αναγκών των πολιτών και θα ενεργήσουν αποτρεπτικά στον περιορισμό του φαινομένου.

Share this post

Leave a Reply

Your email address will not be published.